dr Ewelina Jarosz
Koordynatorka ds. dostępności
Katedra Mediów i Badań Kulturowych
pok: 565
https://underwateractivism.com/
ORCID: 0000-0002-1964-4303
publikacje:
Dane i afiliacja
Adiunktka, Katedra Mediów i Badań Kulturowych, Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
Adres e-mail: ewelina.jarosz@uken.krakow.pl
Pokój: 565
ORCID: https://orcid.org/0000-0002-1964-4303 Strona: https://hydrosexmanifesto.cargo.site/; https://bluehumanitiesarchive.com/
Biogram
Ewelina Jarosz (ona/ich) – adiunktka w Katedrze Mediów i Badań Kulturowych UKEN, historyczka sztuki, kulturoznawczyni oraz artystka współtworząca projekty artystyczne związane z wodą. Jej aktualne zainteresowania mieszczą się na przecięciu sztuki środowiskowej i queerowo-feministycznej błękitnej posthumanistyki. Ich pisarstwo dotyczy takich tematów jak sztuka środowiskowa, błękitne media, hydrofeminizm i aktywizm przyjemności. Dwukrotna stypendystka Fundacji Kościuszkowskiej. Współpracuje z laboratorium E.A.R.T.H. przy Uniwersytecie Kalifornijskim w Santa Cruz oraz z The Posthumanities Hub przy Uniwersytecie w Linköping w Szwecji. Członkini duetu artystyczno-badawczego cyber_nymphs, współzałożycielka Archiwum Błękitnej Humanistyki i członkini Międzynarodowego Stowarzyszenia Krytyków Sztuki (AICA).
Zainteresowania badawcze
Queerowo-feministyczna błękitna posthumanistyka, hydrofeminizm, sztuka środowiskowa, błękitne media, aktywizm przyjemności, hydroseksualność, sztuka queer, badania artystyczne, dostępność w kulturze i sztuce oraz relacje międzygatunkowe.
Pełnione funkcje
· Instytutowa koordynatorka ds. dostępności (IFP UKEN).
· Opiekunka pierwszego roku studiów (rok akademicki 2026/2027).
Dydaktyka – wybrane kursy w roku akademickim 2026/2027
· Aktywizm a media
· Posthumanizm w literaturze
· Podstawy estetyki i teorii sztuki
· Konwersatorium kierunkowe: Afekty i emocje w mediach. Od teorii afektów do praktyk komunikacji cyfrowej (propozycja kursu)
· Sztuczna inteligencja: aspekty utylitarne i etyczne
Najważniejsze publikacje
Monografia
· Jarosz, E., Utrata i pustka? Ponowoczesny model recepcji malarstwa barwnego pola, Polski Instytut Studiów nad Sztuką Świata / TAKO, Warszawa–Toruń 2021.
Rozdziały w książkach i tomach zbiorowych
· Jarosz, E., „Hydrosexual Clinics: Reworking the Neo-Avantgarde through Script, Body and More-than-Human Healthcare”, w: Cultural Histories of the Avant-Garde in Central and Eastern Europe, t. 4, red. B. Hock i in., Brill (w przygotowaniu do druku).
· Jarosz, E., „Making the Hydrosexual Performance for the Baltic Sea Accessible: A Case Study in Disability Landscape, Intimacy Access, and Wet Cripistemologies”, w: Baltic Waterscapes, red. I. Chawrilska, R. Dolphin, Edinburgh University Press (zapowiadane na 2027).
· Jarosz, E., „Queer Environmental Art and Dark Aesthetics: Hydrosexual Movement for the Baltic Sea Is Emerging”, w: Brackish Blue Humanities and Environmental Art: Thinking with the Baltic Sea, Routledge (zapowiadane na 2027).
· Åsberg, C., Jarosz, E., „Multispecies Futures of the Baltic Sea: Baltic Blues and a Queer Feminist Hauntology”, w: Brackish Blue Humanities and Environmental Art: Thinking with the Baltic Sea, Routledge (zapowiadane na 2027).
· Jarosz, E., Kolenda, K., „Introduction: The Baltic Sea and the Blue Humanities”, w: Brackish Blue Humanities and Environmental Art: Thinking with the Baltic Sea, Routledge (w przygotowaniu do druku).
· Jarosz, E., „Ecosexuality: Art Practices for Queering the Earth, Healing and Recovering”, w: Routledge Handbook of Sexuality, Human Rights and Health, red. C. Logie, P. Aggleton, R. Parker, Routledge 2024, s. 267–277.
· Jarosz, E., „Lesbijski separatyzm: Splątania i przepływy energii queer”, w: Pokrzywnice, dziwaczki, straszydła: Sztuka Liliany Zeic, red. P. Lisowski, 66P Subiektywna Instytucja Kultury 2025 (dane o stronach do uzupełnienia).
· Jarosz, E., „Cyfrowe_nimfy: Spotkanie WetMeWild i Underwater_activist”, w: WetMeWild, Pamoja Press / Fundacja Lokal Sztuki, 2026, s. 73–92
Artykuły naukowe i teksty w czasopismach
· Jarosz, E., „The Blue Humanities Archive and Brackish Visual Cultures”, Revue Prostor, nr 125, Jsme děti moře, 2026.
· Jarosz, E., „Loving the Brine Shrimp: Exploring Queer Feminist Blue Posthumanities to Reimagine the ‘America’s Dead Sea’”, Journal of Agriculture and Environmental Ethics, t. 38, artykuł 1, 2025. DOI: 10.1007/s10806-024-09934-0.
· Stephens, B., Górowska, J., Jarosz, E., Sprinkle, A., „Making a Splash: When Ecosexual and Hydrosexual Unite in Conversation”, Antennae, nr 63, 2025.
· Jarosz, E., „Eksponując zejście do wraku akademii kapitałocenu. Błękitny zwrot w edukacji kulturoznawczej w Polsce”, Elementy. Sztuka i Dizajn, 2024.
· Jarosz, E., „Exploring ‘Ecosexuality’ as a Manual for Transdisciplinary Art & Research Practices and a Creative Concept for More-than-human Humanities”, Przegląd Kulturoznawczy, nr 1 (59), 2024, s. 246–265.
· Jarosz, E., „Medialne reprezentacje podwodnego świata a projekt Cyfrowego Archiwum Błękitnej Humanistyki”, Studia de Cultura, 13(3), 2021, s. 31–47.
· Jarosz, E., „Błękitna humanistyka: kultura, sztuka i wspólnota”, Przegląd Kulturoznawczy, nr 2 (48), 2021, s. 7–14.
· Jarosz, E., „Hydro-sztuka w Polsce z perspektywy błękitnej humanistyki jako tratwy ratunkowej wobec katastrofy ekologicznej”, Przegląd Kulturoznawczy, nr 2 (48), 2021, s. 284–318.
· Jarosz, E., „Magnigrafika dla nadempatycznych: stany chorobowe wspólnot emancypacyjnych a kulturowo-artystyczne praktyki wystawiennicze na temat chorób przewlekłych”, Widok. Teorie i Praktyki Kultury Wizualnej, nr 26, 2020.
Udział w dyskusjach naukowych i publicystyka
· Udział w dyskusji: Kolářová, K., Ojrzyńska, K., „Intimacies between Crip and Queer World-Makings in the Arts and Academia: A Roundtable”, Text Matters, t. 16, 2026, s. 15–60. DOI: 10.18778/2083-2931.16.01.
· Jarosz, E., „Reimagining Desire: Inside the Hydrosexual Movement in the Arts”, Sinnesmeer / Sense the Baltic, publikacja internetowa.
· „Kochanx Ziemia. O ekoseksualnej i hydroseksualnej rewolucji rozmawiają Artistix i cyber_nimfy”, Notes na 6 tygodni, 2024.
· „Everyone and Everything Deserves Love and Pleasure: An Interview with Annie Sprinkle, Beth Stephens, cyber_nymphs and Joy Brooke Fairfield”, Most Magazine, 2024.
Wybrane projekty artystyczno-badawcze
· Archiwum Błękitnej Humanistyki – współzałożycielka projektu.
· cyber_nymphs – współtworzenie praktyk artystycznych i badań hydroseksualnych.
· Hydroseksualne Kliniki – cykl działań performatywnych i edukacyjnych (2024–2026).
· Cyber Wedding to the Brine Shrimp – kolektywny rytuał performatywny nad Wielkim Jeziorem Słonym (2021).
· Projekt „Rozwód Bałtyku z toksyczną ludzkością” – rozwijany projekt artystyczno-badawczy.
Odnośniki
E.A.R.T.H. Lab: https://earthlab.ucsc.edu/dr-ewelina-jarosz-media-and-culture-research-department-the-pedagogical-university-in-krakow-poland/
The Posthumanities Hub: https://posthumanitieshub.net/meet-the-group/ewelina-jarosz/
cyber_nymphs: https://hydrosexmanifesto.cargo.site/info
Archiwum Błękitnej Humanistyki: https://bluehumanitiesarchive.com/